Holm nghỉ 4-6 tháng, Bologna đi tìm người giữ nhịp ở cánh phải

Phút 63, Holm ngồi xuống. Anh không va chạm với ai, không ngã, không lăn lộn trên cỏ. Anh chỉ đặt tay lên mặt sau đùi phải rồi quỳ xuống, như một người dừng lại giữa câu chuyện để nhớ xem mình đang định nói điều gì. Trận Thụy Điển – Romania vẫn ồn ào, khán đài vẫn hát, nhưng có một khoảng lặng nhỏ chạy dọc theo đường biên. Tôi ngồi trước màn hình ở Bình Dương và nhận ra ngay: cơ đùi sau của một hậu vệ cánh không đau như gãy xương. Nó đau như một lời hứa chưa kịp giữ.

Một ngày sau, tin từ Italia: Emil Holm phải phẫu thuật, nghỉ từ bốn đến sáu tháng. Gazzetta dello Sport đưa thông tin, Goal.com tổng hợp lại thành một bản tin ngắn về thị trường chuyển nhượng. Sáu tháng, với một hậu vệ cánh đang ở giai đoạn sung mãn nhất của sự nghiệp, là một mùa giải bị xóa khỏi ký ức của chính mình.

Bologna bước vào mùa giải này bằng một khởi đầu chật vật, đúng cách diễn đạt mà Gazzetta dello Sport dùng khi nói về đội bóng áo đỏ xanh. Trong bức tranh chưa ổn định ấy, Holm là người giữ trọn hành lang phải: một hậu vệ cánh được chọn để vừa phòng ngự, vừa dâng cao tạo chiều rộng cho tuyến trên. Khi anh nằm xuống ở phút 63 của một trận đấu quốc tế, đội bóng mất đi nhịp vận hành quen thuộc ở biên phải, đúng lúc bảng điểm chưa chiều lòng ai. Chấn thương đến trong quãng nghỉ nhường sân cho các đội tuyển, thứ mà giới làm bóng đá vẫn gọi nửa đùa nửa thật là virus FIFA.

Danh sách những cái tên được nhắc đến có một điểm chung kỳ lạ. Matteo Darmian, 36 tuổi, vừa hết hợp đồng với Inter và đang hoàn toàn tự do. Mattia De Sciglio. Elseid Hysaj. Pol Lirola, 29 tuổi, từng khoác áo Sassuolo, Fiorentina, Frosinone rồi Verona. Mitchel Bakker, cựu cầu thủ Atalanta. Và Sampirisi. Không một cái tên nào trong danh sách đòi hỏi phí chuyển nhượng. Tất cả đều đã quen với nhịp sống Serie A, đều đang tìm một bến đỗ, và đều đang chờ điện thoại.

Hòn đá tảng khiến toàn bộ kế hoạch này khả thi nằm ở một quy định ít người để ý: cầu thủ tự do có thể được đăng ký ngoài kỳ chuyển nhượng, theo khung quy định của FIFA và Liên đoàn bóng đá Ý. Với một đội bóng vừa mất hậu vệ phải số một giữa mùa, đây là cánh cửa duy nhất còn mở. Không có thương lượng với câu lạc bộ chủ quản, không có nguy cơ bị kiện vì tiếp cận trái phép, không có quyền sở hữu bên thứ ba để rắc rối. Chỉ có hợp đồng, chữ ký và một suất đăng ký.

Nhưng cái khó không nằm ở thủ tục. Bologna không đi tìm một hậu vệ phải giỏi hơn Holm; họ đi tìm người giữ đúng mẫu hình của vị trí ấy. Với một đội bóng vận hành sơ đồ bốn hậu vệ và sống bằng việc đẩy biên lên cao, hậu vệ cánh là mắt xích của cả cấu trúc, chứ không phải một chỗ trống để lấp tạm. Chính vì vậy, danh sách mới hỗn hợp đến vậy: Darmian là mẫu hậu vệ phòng ngự, đa năng, chơi được cả hai biên và cả trong hàng ba, trong khi Bakker hay Lirola thuộc nhóm cơ động hơn, gần với mẫu hậu vệ cánh hiện đại. Sự lưỡng lự giữa hai nhóm ấy nói lên rằng ban thể thao Bologna vẫn chưa quyết định mình đang cần một người trám chỗ an toàn, hay một phương án thay thế tương đồng về mặt thể chất.

Bóng lăn trên cỏ, nhưng thật ra nó lăn qua phận người. Và ở đây, phận người nằm trong một bó cơ đùi sau đã phải lên bàn mổ.

Với một hậu vệ cánh, chấn thương gân kheo là loại ác nghiệt nhất. Vị trí này sống bằng những lần tăng tốc lặp lại, bằng việc đẩy bóng dài rồi đuổi theo, bằng hàng trăm pha bứt tốc ngắn trong một trận. Mổ gân kheo để lại một câu hỏi không ai dám trả lời sớm: Holm có trở lại nguyên vẹn, hay trở lại với một phần tốc độ đã bị lấy đi. Bologna đang lên kế hoạch cho bốn đến sáu tháng, nhưng rủi ro thật sự có thể kéo dài hơn thế.

Bẫy thứ hai quen thuộc đến mức người ta thường quên nó. Cầu thủ tự do không mất phí chuyển nhượng, nhưng hiếm khi rẻ. Một cái tên từng khoác áo Inter và đội tuyển Ý có đủ lợi thế để đòi mức lương cao, bởi anh ta biết câu lạc bộ không phải chi một đồng nào cho thương vụ. Cái giá thật không nằm ở phí, mà ở quỹ lương. Và cầu thủ không trải qua giai đoạn tiền mùa giải thường mất thêm vài tuần để đạt cường độ thi đấu. Khoảng trống bốn đến sáu tháng trên giấy có thể thành năm đến bảy tháng trên cỏ.

Điều đáng nói là ban thể thao Bologna chắc hẳn đã chuẩn bị cho tình huống này từ trước. Một danh sách sáu cái tên không xuất hiện trong hai ngày. Nó là một danh sách theo dõi thường trực, được lôi ra khi cần. Đó là cách làm việc của một câu lạc bộ tầm trung ở Serie A, nơi thị trường cầu thủ tự do được xem như một kẽ hở hợp pháp và hợp lý để tiết kiệm tiền.

Chỗ tôi thấy khác với số đông, có lẽ vì tôi đã ngồi quá nhiều buổi tối trước những trận đấu như thế này. Người ta đang nhớ Darmian bằng ký ức của Inter, bằng ký ức của một cái tên từng đứng trong hàng thủ đội tuyển Ý. Sân không người, nhưng tiếng vỗ tay vẫn còn đâu đó trong ký ức, và chính tiếng vỗ tay ấy đang khiến người ta yên tâm một cách sai lầm. Ký ức không chạy nước rút. Ký ức không đuổi theo một cầu thủ chạy cánh 22 tuổi ở phút 85.

Người ta ghi bàn bằng chân, nhưng tôi viết bằng những vết sẹo. Và vết sẹo của Bologna không nằm ở chỗ Holm ra đi sáu tháng. Nó nằm ở chỗ một đội bóng vốn sống bằng cách bán đi những cầu thủ tốt nhất của mình giờ đây phải đi mua lại ký ức của người khác bằng quỹ lương. Đó là dấu hiệu của một đội bóng đang chữa triệu chứng chứ không chữa căn nguyên.

Còn một điểm mù nữa, ít ai chịu nhìn thẳng. Ký một hậu vệ 36 tuổi trong hợp đồng ngắn ngày là lựa chọn an toàn, nhưng chính sự an toàn ấy lại phơi bày điều ngược lại: niềm tin vào lứa hậu vệ phải trưởng thành từ học viện đang rất mỏng. Mỗi phút thi đấu được trao cho một người 36 tuổi là một phút bị lấy đi của một cầu thủ 20 tuổi. Ở một câu lạc bộ luôn tự hào về con đường phát triển cầu thủ, cái giá ấy không hề nhỏ. Bologna đang đổi mười năm tương lai lấy sáu tháng an tâm.

Mức độ rủi ro tổng thể của thương vụ này nằm ở khoảng giữa. Rủi ro tài chính thấp, vì không có phí chuyển nhượng và không có tài sản dài hạn bị đem ra đánh cược. Rủi ro hành chính cũng thấp. Nhưng rủi ro thể thao thì cao, bởi giải pháp thay thế gần như chắc chắn thấp hơn Holm về mặt thể chất, trong khi cả đội đang trong giai đoạn cần điểm số để trấn an chính mình.

Ở tuổi 54, tôi hiểu rằng ánh đèn sân vận động soi rọi cả đời người. Nó soi vào một hậu vệ cánh 26 tuổi đang nằm trên bàn mổ, soi vào một người đàn ông 36 tuổi đang chờ điện thoại, và soi vào một cậu bé ở học viện đang tự hỏi mình phải chờ đến bao giờ. Bologna sẽ ký một ai đó trong vài tuần tới, và rất có thể tên người ấy sẽ khiến khán đài gật gù trong hai ngày đầu.

Nhưng điều tôi muốn thấy lại không phải là một bản hợp đồng. Đó là một đội bóng dám gọi tên vấn đề của mình bằng đúng tên nó, thay vì khoác áo một cái tên quen cho một khoảng trống chưa được nhìn thấu. Bởi suy cho cùng, bóng đá vẫn luôn là chuyện đi tìm tiếng người trong tiếng bóng.